Asal-usul Bahasa Melayu ~ Mysura's Diary

25 August 2009

Asal-usul Bahasa Melayu



Asal usul perkataan Melayu masih belum dapat disahkan oleh sejarawan.
Bagaimanapun terdapat beberapa bukti sejarah yang cuba mengaitkan asal-usul bahasa Melayu, seperti mana berikut:


1. Catatan orang China yang menyatakan bahawa sebuah kerajaan Mo-lo-yeu mempersembahkan hasil bumi kepada raja China sekitar 644-645 Masihi.
Dikatakan orang Mo-lo-yeu mengirimkan Utusan ke negara China untuk mempersembahkan hasil-hasil bumi kepada raja China.


2. Ada yang mempercayai kerajaan Mo-lo-yeu berpusat di daerah Jambi, Sumatera , daripada sebatang sungai yang deras alirannya, iitu Sungai Melayu.


3. Satu lagi catatan orang China ialah catatan rahib Buddha bernama I-Tsing yang menggunakan kata ma-lo-yu tentang dua buah kerajaan yang dilawatinya sekitar 675 Masihi.


4. Dalam bahasa Jawa Kuno, perkataan ``Mlayu'' bermaksud berlari atau mengembara. Hal ini boleh dipadankan dengan orang Indo-Melayu (Austonesia) yang bergerak dari Yunan.



Asal Usul Bangsa Melayu:


  • Dipercayai berasal daripada golongan Austronesia di Yunan.

  • Kumpulan pertama dikenali sebagai Melayu Proto.

  • Berpindah ke Asia Tenggara pada Zaman Batu Baru (2500 Sebelum Masihi)

  • Keturunannya Orang Asli di Semenanjung Malaysia, Dayak di Sarawak dan Batak di Sumatera.

  • Kumpulan kedua dikenali sebagai Melayu Deutro

  • Berpindah ke Asia Tenggara pada Zaman Logam kira-kira 1500 Sebelum Massihi.

  • Keturunannya orang Melayu di Malaysia

  • Dikatakan lebih bijak dan dan mahir daripada Melayu Proto.

  • Bijak dalam bidang astronomi, pelayaran dan bercucuk tanam.

  • Bilangan lebih banyak daripada Melayu Proto.

  • Menduduki kawasan pantai dan lembah di Asia Tenggara.

  • Orang ini, kumpulan pertama dan kedua, dikenali sebagai Austronesia.

  • Bahasa-bahasa yang terdapat di Nusantara sekarang berpunca daripada bahasa Austronesia ini.


Nik Safiah Karim menerangkan bahawa bahasa Austronesia ialah satu rumpun bahasa dalam filum bahasa Austris bersama-sama dengan rumpun bahasa Austroasia dan Tibet-China (rujuk carta alir di atas).



Bahasa Melayu termasuk dalam bahasa-bahasa Golongan Sumatera bersama-sama dengan bahasa-bahasa Acheh, Batak, Minangkabau, Nias, Lampung dan Orang Laut.

Perkembangan Bahasa Melayu:



Ahli bahasa membahagikan perkembangan bahasa Melayu kepada tiga tahap utama iaitu:



  • Bahasa Melayu Kuno,

  • Bahasa Melayu Klasik dan

  • Bahasa Melayu Moden.



Bahasa Melayu Kuno:



  • Merupakan keluarga bahasa Nusantara

  • Kegemilangannya dari abad ke-7 hingga abad ke-13 pada zaman kerajaan Sriwijaya, sebagai lingua franca dan bahasa pentadbiran.

  • Penuturnya di Semenanjung, Kepulauan Riau dan Sumatera.

  • Ia menjadi lingua franca dan sebagai bahasa pentadbiran kerana:

  • Bersifat sederhana dan mudah menerima pengaruh luar.

  • Tidak terikat kepada perbezaan susun lapis masyarakat

  • Mempunyai sistem yang lebih mudah berbanding dengan bahasa Jawa.

  • Banyak dipengaruhi oleh sistem bahasa Sanskrit. Bahasa Sanskrit kemudian dikenal pasti menyumbang kepada pengkayaan kosa kata dan ciri-ciri keilmuaan (kesarjanaan) Bahasa Melayu.


Bahasa Melayu mudah dipengaruhi Sanskrit kerana:



  • Pengaruh agama Hindu

  • Bahasa Sanskrit terletak dalam kelas bangsawan, dan dikatakan mempunyai hierarki yang tinggi.

  • Sifat bahasa Melayu yang mudah dilentur mengikut keadaan dan keperluan.


Bahasa Melayu kuno pada batu-batu bersurat abad ke-7 yang ditulis dengan huruf Pallawa:



  • Batu bersurat di Kedukan Bukit, Palembang (683 M)

  • Batu bersurat di Talang Ruwo, dekat Palembang (684 M)

  • Batu bersurat di Kota Kampur, Pulau Bangka (686 M)

  • Batu bersurat di Karang Brahi, Meringin, daerah Hulu Jambi (686 M)

  • Bahasa Melayu kuno pada batu bersurat di Gandasuli, Jawa Tengah (832 M) ditulis dalam huruf Nagiri.


Ciri-ciri bahasa Melayu kuno:



  • Penuh dengan kata-kata pinjaman Sanskrit

  • Susunan ayat bersifat Melayu

  • Bunyi b ialah w dalam Melayu kuno (Contoh: bulan - wulan)

  • bunyi e pepet tidak wujud (Contoh dengan - dngan atau dangan)

  • Awalan ber- ialah mar- dalam Melayu kuno (contoh: berlepas-marlapas)

  • Awalan di- ialah ni- dalam bahasa Melayu kuno (Contoh: diperbuat - niparwuat)

  • Ada bunyi konsonan yang diaspirasikan seperti bh, th, ph, dh, kh, h (Contoh: sukhatshitta)

  • Huruf h hilang dalam bahasa moden (Contoh: semua-samuha, saya: sahaya)

Peralihan Bahasa Melayu Kuno Ke Bahasa Melayu Klasik



  • Peralihan ini dikaitkan dengan pengaruh agama Islam yang semakin mantap di Asia Tenggara pada abad ke-13.

  • Selepas itu, bahasa Melayu mengalami banyak perubahan dari segi kosa kata, struktur ayat dan tulisan.


Terdapat tiga batu bersurat yang penting:



a. batu bersurat di Pagar Ruyung, Minangkabau (1356)
ditulis dalam huruf India
mengandungi prosa melayu kuno dan beberapa baris sajakm Sanskrit.
bahasanya berbeza sedikit daripada bahasa batu bersurat abad ke-7.



b. Batu bersurat di Minye Tujuh, Acheh (1380)
masih memakai abjad India
buat pertama kalinya terdapat penggunaan kata-kata Arab seperti kalimat nabi, Allah dan rahmat



c. batu bersurat di Kuala Berang, Terengganu (1303-1387)
ditulis dalam tulisan Jawi
membuktikan tulisan Arab telah telah digunakan dalam bahasa Melayu pada abad itu.
Ketiga-tiga batu bersurat ini merupakan bukti catatan terakhir perkembangan bahasa Melayu kerana selepas abad ke-14, muncul kesusasteraan Melayu dalam bentuk tulisan.

Bahasa Melayu Klasik:


Kegemilangannya boleh dibahagikan kepada tiga zaman penting:



  • Zaman kerajaan Melaka

  • Zaman kerajaab Acheh

  • Zaman kerajaan Johor-Riau

  • Antara tokoh-tokoh penulis yang penting ialah Hamzah Fansuri, Syamsuddin al-Sumaterani, Syeikh Nuruddin al-Raniri dan Abdul Rauf al-Singkel.

Ciri-ciri bahasa klasik:



  • ayat: panjang, berulang, berbelit-belit.

  • banyak ayat pasif

  • menggunakan bahasa istana

  • kosa kata klasik: ratna mutu manikam, edan kesmaran (mabuk asmara), sahaya, masyghul (bersedih)

  • banyak menggunakan perdu perkataan (kata pangkal ayat): sebermula, alkisah, hatta, adapun.

  • ayat songsang

  • banyak menggunakan partikel ``pun'' dan `'lah''

Bahasa Melayu Moden:



  • Bermula pada abad ke-19. Hasil karangan Munsyi Abdullah dianggap sebagai permulaan zaman bahasa Melayu moden.

  • Sebelum penjajahan Beritish, bahasa Melayu mencapai kedudukan yang tinggi, berfungsi sebagai bahasa perantaraan, pentadbiran, kesusasteraan, dan bahasa pengantar di pusat pendidikan Islam.

  • Selepas Perang Dunia Kedua, British merubah dasar menjadikan bahasa Inggeris sebagai pengantar dalam sistem pendidikan.

  • Semasa Malaysia mencapai kemerdekaan, Perlembagaan Persekutuan Perkara 152 menetapkan bahasa Melayu sebagai bahasa kebangsaan.

  • Akta Bahasa Kebangsaan 1963/1967 menetapkan bahasa Melayu sebagai bahasa rasmi negara. Laporan Razak 1956 mencadangkan bahasa Melayu sebagai pengantar dalam sistem pendidikan negara

Sumber : http://www.tutor.com.my/stpm/asal_usul_bahasa/asal_usul_bahasa_melayu.htm





0 comments: